Bartłomiej Piotrowski

Europejski Rynek Pracy
Styczeń 2002

EUROSTAT - jak co miesiąc, ogłosił 5 marca 2002 najnowsze dane odnoszące się do poziomu bezrobocia w Unii Europejskiej.

Bezrobocie w krajach 15-stki wyniosło na koniec stycznia 2002 r. - 7,7% co oznacza brak zmian w stosunku do sytuacji z grudnia 2001 r.

W porównaniu do sytuacji sprzed roku (sytuacja w styczniu 2001) oznacza to brak zmian w poziomie stopy bezrobocia. Jak widać z powyższego sytuacja na rynku pracy 15-stki jest stabilna i nie ulega od pewnego czasu istotnym zmianom.

Jak podaje Reuters - dane te są lepsze od oczekiwanych co wskazuje, że europejski rynek pracy jest odporny na falę restrukturyzacji zachodzących w wielu firmach europejskich.
Analitycy finansowi ankietowani przez Reutersa szacowali, że stopa bezrobocia wzrośnie w styczniu 2002 do 8,6 procent.
"Wszyscy zgadzali się, że bezrobocie wzrośnie, tymczasem ono nawet nie drgnęło. To dobra wiadomość"
powiedział Kevin Gaynor, analityk banku UBS Warburg w Londynie.
"Strefa euro okazała się zaskakująco odporna. Zwolnień było mniej niż można się było spodziewać" - dodał.

GUS
W Polsce liczba bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy w końcu stycznia 2002 r. wyniosła 3253,3 tys . osób (w tym 1684,7 tys. kobiet) i była wyższa o 138,2 tys. osób (o 4,4%) niż przed miesiącem oraz wyższa o 417,7 tys. osób (o 14,7%) niż przed rokiem (w styczniu 2001 r. w porównaniu z poprzednim miesiącem liczba bezrobotnych zwiększyła się o 133,0 tys. osób, tj. o 4,9%). Wiceprezes GUS-u Janusz Witkowski powiedział, że nie mieliśmy jeszcze w Polsce tak dużej liczby zarejestrowanych bezrobotnych i tak wysokiej stopy bezrobocia. .

Dane te są zgodne z oczekiwaniami rynku, Część analityków przewidywała nawet wzrost bezrobocia powyżej 18 proc.

Eurostat publikuje dodatkowo dane pokazujące sytuacje na rynku pracy w węższej kategorii Krajów Członkowskich UE w krajach tzw. Euro-zone.

Euro-zone tworzą następujące kraje:
1. Belgia
2. Niemcy
3. Grecja
4. Hiszpania
5. Francja
6. Irlandia
7. Włochy
8. Luksemburg
9. Holandia
10. Austria
11. Portugalia
12. Finlandia

Stopa bezrobocia w euro-zone jest wyższa niż w całej15-stce i wynosi na koniec stycznia 2002 r – 8,4%

Także i tu sytuacja jest stabilna a stopa bezrobocia nie zmieniła się zarówno w stosunku do grudnia 2001 , jaki i do stycznia 2001.

Najniższe bezrobocie w Unii Europejskiej panuje w :
1. Holandii - 2,4%
2. Luksemburgu - 2,6%
3. Austrii - 3,9%

Hiszpania z 12,8% posiada najwyższą stopę bezrobocia w UE.
W ciągu ostatnich 12 miesięcy największy proporcjonalnie spadek bezrobocia odnotowano w Holandii – z 2,9% w grudniu 2000 do 2,4% w grudniu 2001 – czyli spadek o 0,5%.

W styczniu 2002 porównując od stycznia 2001 bezrobocie mężczyzn w euro-zone wzrosło z 6,9% do 7,1% podobnie w całej 15-stce bezrobocie mężczyzn wzrosło w analogicznym okresie z 6,6% do 6,8%.

Równocześnie względna sytuacja kobiet na rynku pracy poprawiła się zarówno w euro-zone gdzie stopa bezrobocia kobiet spadła z 10,4% do 10,1% jak i w całej 15-stce gdzie stopa bezrobocia kobiet spadła z 9,8% do 8,9%.

Stopa bezrobocia młodzieży w euro-zone (Kategoria poniżej 25-ego roku życia) wyniosła na koniec stycznia 2002 r – 16,7% , dla całej 15-stki 15,5%.

W porównaniu z sytuacją rok wcześniej – w styczniu 2001 – poziom stopy bezrobocia w tej kategorii wiekowej nieznacznie pogorszył się - o 0.1 punktu procentowego.

Rozpiętość stopy bezrobocia młodzieży w poszczególnych Krajach Członkowskich UE jest znaczna i wynosi na koniec stycznia :
- Od 5,8 % w Holandii
- Do ponad 24,1% w Hiszpanii

Dane powyższe wskazują po raz kolejny, iż liderem na zróżnicowanym unijnym rynku pracy jest Holandia. Ta utrzymująca się od dłuższego już czasu sytuacja powoduje zwrócenie szczególnej uwagi na obowiązujące na holenderskim rynku pracy uregulowania i istniejące instrumenty polityki rynku pracy. Wśród wielu autorów pojawia się wręcz określenie mówiące o „Holenderskim Cudzie” . Istotnym elementem tego „cudu” był reformy m.in. instytucji rynku pracy, systemu rentowego i podatkowego szerokie wprowadzenie elastycznego zatrudnienia – w szczególności zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy . Warunkiem zaś powodzenia całej operacji oby zaś zapewnienie szerokiego concenzusu spolecznego .

W całej Uniki Europejskiej w styczniu 2001 roku jest 13,4 miliona bezrobotnych.

Stopa Bezrobocia (%) w grudniu 2001 i w styczniu 2002 (w porządku rosnącym):

Źródło: Eurostat : brak danych

Dla porównania :

Stopa bezrobocia w styczniu 2002 w USA wyniosła – 5,6% i jest to spadek po raz pierwszy od ośmiu miesięcy , liczba bezrobotnych u USA wynosi 6,7 miliona.
W Japonii stopa bezrobocia wyniosła w styczniu 2002 5,3% , liczba bezrobotnych w 2001 r wyniosła 3.44 milliona, co oznacza wzrost w ciągu roku o 270 tysięcy.

UWAGI METODYCZNE - Miesięczna stopa bezrobocia liczona jest przez Eurostat zgodnie z definicją bezrobotnego (Międzynarodowej Organizacji Pracy) według której bezrobotny to osoba:
- Powyżej 15-stego roku życia
- Bez pracy
- Gotowa do podjęcia pracy w ciągu najbliższych 2 tygodni
- Aktywnie poszukiwała pracy w ciągu ostatnich czterech tygodni.

W Unii Europejskiej w sierpniu 2001 roku przyjęte zostały ( Comision Regulation No1897/2000) bardziej dokładne ustalenia odnoszące się do prowadzenia statystyki zatrudnienia i bezrobocia.

Prezentowane dane są uśrednionymi danymi z LFS(Labour Force Survey –Badanie Ekonomicznej Aktywności Ludności) korygowanymi o miesięczne dane rejestrowe Krajów Członkowskich – na skutek przyjętej metodyki dane te mogą różnić się od danych krajowych publikowanych w konkretnych krajach.

Przykładem może być tutaj sytuacja w Niemczech gdzie opublikowane ostatnio przez Federalny Urząd Pracy dane mówią o bezrobociu na poziomie 10,4 %. Sytuacja ta wraz z problemami związanymi ze sposobami prezentacji danych odnoszących się do rynku pracy spowodowała ostatnio w Niemczech burzliwą dyskusję na temat bezrobocia .
W dyskusji tej, wskazującej na interesujące analogie z sytuacją na polskim rynku pracy, dyskutuje się wiele o przyczynach złej sytuacji na rynku pracy wskazując na zbyt sztywne regulacje jakie obowiązują w Niemczech w tym zakresie.

Bibliografia:

http://www.arbeitsamt.de/hst/services/statistik/english/s001e.pdf

Bezrobocie wzrosło w styczniu do 18 proc - http://info.onet.pl/462295,10,item.html

Bureou of Labor Statistic, DOL - http://www.bls.gov/cps/home.htm

Eurostat - http://europa.eu.int/comm/eurostat/Public/datashop/print-product/EN?catalogue=Eurostat&product=3-05032002-EN-AP-EN&mode=download

Marek Jarociński, Strategie rynku pracy w wybranych krajach,CASE zeszyt 194

ILO - http://www.ilo.org/public/english/bureau/stat/res/ecacpop.htm

Instrumenty I Metody Stymulacji Mobilności Zasobów Pracy w Polsce, Ekspertyza Instytutu Pracy I Spraw Socjalnych, Warszawa 2000

Japan ,Monthly Results January 2002 - http://www.stat.go.jp/english/data/roudou/154.htm

Miesięczna informacja o bezrobociu w Polsce w styczniu 2002 roku - http://www.stat.gov.pl/

Niemcy Rynek pracy ,Nowy rekord bezrobocia- http://arch.rp.pl/a/rz/2002/02/20020207/200202070023.html?k=on&t=2002011720020216

OPIS -Bezrobocie w strefie euro na stałym poziomie http://www.reuters.pl/news/archiwum.php?t=20020305&i=2000000000013147